Włochy
stolica - Rzym
powierzchnia - ok. 300.000 km2
ludność - ok. 60 mln
język urzędowy - włoski
waluta - euro
Włochy są jednym z najliczniej odwiedzanych krajów świata. Swą atrakcyjność zawdzięczają pięknym krajobrazom, ciepłemu klimatowi oraz wielkiemu nagromadzeniu zabytków z różnych epok. Aby obejrzeć Rzym, dawną stolicę cesarstwa rzymskiego, a od 1871 roku - zjednoczonych Włoch, potrzeba co najmniej kilku dni. Tu wznoszą się: Forum Romanum, Koloseum i Panteon, bazyliki św. Jana, św. Piotra i Santa Maria Maggiore, Plac Hiszpański i Fontanna di Trevi. Na terenie Rzymu znajduje się Watykan - państwo kościelne i siedziba papieży, cel pielgrzymek katolików z całego świata.
Nieodparty urok ma Toskania - jej łagodne wzgórza, skąpane w słońcu winnice, gaje oliwne i smukłe cyprysy. Stolica regionu, Florencja, to kolebka renesansu. Swój największy rozkwit przeżywała w czasach Medyceuszy. Symbole miasta to katedra Santa Maria del Fiore, ozdobiona kolorowym marmurem i przykryta ogromną kopułą, XIV-wieczny kamienny most Ponte Vecchio oraz Galeria Uffizi, mająca jeden z najbogatszych zbiorów malarstwa na świecie. Inne zabytkowe toskańskie miasta to Piza (z Krzywą Wieżą) i Siena, z doskonale zachowaną średniowieczną zabudową. Na sieneńskim Piazza del Campo odbywają się sławne gonitwy koni (palio).
O podróży do położonej na wyspach Wenecji marzą nie tylko zakochani. Zobaczyć plac św. Marka i Pałac Dożów, przepłynąć gondolą sieć kanałów i bawić się na sławnym weneckim karnawale chciałby niemal każdy turysta. Miłośników kina przyciąga renomowany festiwal filmowy.
Kto pragnie poczuć atmosferę włoskiego Południa, powinien jechać do Neapolu, położonego u stóp Wezuwiusza. Niedaleko miasta znajdują się ruiny dwóch starożytnych miast - Pompei i Herkulanum, zniszczonych w 79 roku n.e. przez wybuch wulkanu.
Choć Włosi z północy i południa bardzo się od siebie różnią, łączy ich jedna namiętność - jedzenie. Włoska kuchnia uznawana jest za jedną z najlepszych, a spaghetti i pizzę jada się niemal na całym świecie. Bardzo cenione są włoskie wina (np. Chianti).
Włochy są kolebką opery - stąd pochodzili jej mistrzowie: Giuseppe Verdi, Giacomo Puccini i Gaetano Donizetti. Mekką melomanów jest Mediolan - tutejsza La Scala to zdaniem wielu najlepszy teatr operowy świata. Włochami byli także: Stradivarius, najsławniejszy lutnik, Niccolo Paganini, wirtuoz skrzypiec, i Luciano Pavarotti, wybitny tenor.
INFORMACJE GEOGRAFICZNE
Włochy leżą w południowej Europie, na Półwyspie Apenińskim i wyspach (największe z nich to Sycylia i Sardynia), nad morzami: Śródziemnym, Liguryjskim, Tyrreńskim, Jońskim i Adriatyckim. Od sąsiadów: Francji, Szwajcarii, Austrii i Słowenii, oddzielają je Alpy. Ponad 70 % powierzchni kraju pokrywają góry i wyżyny. Najwyższy szczyt Włoch to Monte Rosa (4634 m). Pomiędzy Alpami, Apeninami i Adriatykiem rozciąga się urodzajna Nizina Padańska. Na terenie Włoch wznoszą się nadal czynne wulkany, m.in.: Wezuwiusz (na Półwyspie Apenińskim) i Etna (na Sycylii).
INFORMACJE POLITYCZNE
Włochy są republiką, na czele państwa stoi prezydent. Włochy są jednym z założycieli NATO (1949) i EWG (1958), dzisiejszej Unii Europejskiej. Od 1955 roku należą do ONZ.
Od czasów średniowiecza niemal wszystkie włoskie miasta były samodzielnymi monarchiami lub republikami. O dominację nad nimi rywalizowały Francja, Hiszpania i Austria. Zjednoczenie Włoch nastąpiło dopiero w drugiej połowie XIX wieku - Królestwo Włoskie proklamowano w 1861 roku.
W 1922 roku, po zamachu stanu, władzę we Włoszech przejął Benito Mussolini, twórca i przywódca partii faszystowskiej. Sprawował dyktatorskie rządy przez dwie dekady. W 1936 r. zawarł z Hitlerem porozumienie (oś Berlin-Rzym), a w 1939 - sojusz wojskowy (tzw. pakt stalowy). Włochy walczyły po stronie Niemiec do 1943 roku, kiedy Mussolini został obalony, a nowy rząd zawarł rozejm z aliantami i wypowiedział Niemcom wojnę. W 1946 r. zniesiono we Włoszech monarchię i ustanowiono republikę.
INFORMACJE GOSPODARCZE
Włochy są jedną ze światowych potęg gospodarczych, należą do G8. Nadal jednak wyraźny jest podział kraju na uprzemysłowioną, zamożną północ i znacznie od niej biedniejsze południe. Duże znaczenie odgrywa przemysł środków transportu. Na świecie znane są włoskie samochody marki Fiat, Iveco, Ferrari i Alfa Romeo. Ważnym działem gospodarki jest turystyka. Włochy są drugim na świecie (po Francji) producentem win. Długą tradycję i dobrą renomę ma tutejszy przemysł odzieżowy. Włoscy projektanci (Armani, Dolce&Gabbana, Versace) dyktują trendy w światowej modzie.
SŁAWNI LUDZIE
DANTE ALIGHIERI (1265-1321) najwybitniejszy włoski poeta włoski, autor poematu ,,Boska Komedia", myśliciel, kodyfikator języka włoskiego. Aktywnie uczestniczył w życiu politycznym Florencji.
MARCO POLO (1254-1324) wenecki kupiec, najwybitniejszy podróżnik europejski epoki średniowiecza.
LEONARDO DA VINCI (1452-1519) malarz, architekt, filozof, muzyk, poeta, odkrywca, matematyk, mechanik, anatom, geolog. Bodaj najbardziej wszechstronnie utalentowana osoba w historii, prawdziwy człowiek renesansu.
MICHAŁ ANIOŁ, Michelangelo Buonarroti, (1475-1564) rzeźbiarz, malarz, rysownik, architekt i poeta, wybitny twórca epoki renesansu, autor sławnych fresków w Kaplicy Sykstyńskiej w Watykanie.
GALILEUSZ, Galileo Galilei, (1564-1642) fizyk, filozof, autor epokowych odkryć w astronomii, zwolennik heliocentryzmu, prześladowany przez inkwizycję.
GIUSEPPE VERDI (1813-1901) wybitny kompozytor, czołowy twórca opery włoskiej i światowej (,,Rigoletto", ,,Traviata", ,,Don Carlos", ,,Aida", ,,Otello").
FEDERICO FELLINI (1920-1993) reżyser filmowy i scenarzysta. Zdobywca czterech Oscarów i nagrody specjalnej Akademii Filmowej za całokształt twórczości. Jeden z największych światowych twórców filmu autorskiego (,,La Strada", ,,Noce Cabirii", "Słodkie życie", "Amarcord").
UMBERTO ECO (ur. 1932) filozof, pisarz i felietonista. Profesor wielu uniwersytetów. Zajmuje się semiotyką i estetyką, autor m.in. ,,Historii piękna" i ,,Historii brzydoty". Szeroki rozgłos przyniosły mu powieści (,,Imię róży", ,,Wahadło Foucaulta").
