Historia

Vasa 1628. Okręt, czasy i ludzie

Vasa 1628
reżyser: Anders Wahlgren
film dokumentalny, Szwecja, 2012, 2x58 min.

Zwodowany w 1628 roku galeon Vasa był największym statkiem wojennym swoich czasów. Duma i chluba królewskiej marynarki, miał wziąć udział w szwedzkim podboju Polski. Nie zdążył - w dziewiczym rejsie pokonał zaledwie milę, zanim uległ widowiskowemu zatonięciu.

Galoen Vasa należał do klasy największych statków, zwanych okrętami królewskimi. Na polecenie szwedzkiego monarchy, słynnego Gustawa Adolfa, rozpoczęto w 1626 roku jego budowę. Głównym konstruktorem statku mianowany został zdolny inżynier Henrik Hybertsson, który nie doczekał jednak jego zwodowania - zmarły na krótko przed ukończeniem budowy, zastąpiony został przez... swoją żonę Margaretę. Ta dokończyła dzieła męża i dopilnowała, by statek był taki, jak wymarzył sobie król - potężny w rozmiarach i smukły w kształcie.

Trzymasztowy galeon o wyporności 1200 ton miał być symbolem niepokonanej Szwecji. Liczono, że będzie siał postrach wśród polskiej floty, a dla pogardy dla przyszłego wroga pod pokładowymi latrynami zamontowano nawet rzeźby przedstawiające polskich szlachciców.

Po dwóch latach robót Vasa był gotowy do wypłynięcia w morze. Jego próbny rejs ze sztokholmskiego portu przyszły zobaczyć tłumy mieszkańców. Wielki musiał być szok, kiedy niespełna milę od brzegu okręt przechylił się pod wpływem wiatru. Nabrawszy wody, galeon przewrócił się na burtę i zatonął, zabierając z sobą na dno kilkudziesięciu marynarzy i żołnierzy. Specjalnie powołana komisja przeprowadziła śledztwo w sprawie katastrofy - winnych nie wskazano.

Przez ponad trzy wieki Vasa spoczywał na dnie sztokholmskiej zatoki. Dopiero w roku 1956 archeolog-amator namierzył wrak galeonu. Zaangażowano wielkie środki, by podnieść statek z dna i w roku 1961 wydobyty został on na powierzchnię. Okręt okazał się być w bardzo dobrym stanie, a na jego pokładzie znaleziono ponad czternaście tysięcy przedmiotów - narzędzi, rzeźb, przyborów kuchennych, ubrań i zapasowych żagli. Od 1990 roku odrestaurowany Vasa zaadaptowany jest na muzeum i przyciąga rekordową w skali kraju liczbę odwiedzających.

Dwuodcinkowa seria dokumentalna "Vasa 1628. Okręt, czasy i ludzie" rekonstruuje losy żaglowca - jego budowę, feralny rejs oraz "drugie życie", które dostał po trzystu latach.


CZYTAJ BLOGI PLANETE+

Najbliższe emisje

zobacz podobne

Historia | Pasmo Planete+

więcej
 
piątek, 26.08 08:05

Park Centralny

Co znajduje się pod powierzchnią parku w centrum Białegostoku? Stary cmentarz żydowski. Ciekawe dochodzenie w sprawie zapomnianej od dziesięcioleci.
sobota, 27.08 18:00

Mumie zwierząt - mroczna tajemnica Egiptu

Do dziś liczne elementy z życia, kultury i wierzeń starożytnych cywilizacji dla wielu naukowców pozostają zagadką. Z każdym kolejnym tygodniem odkrywamy co raz...
sobota, 27.08 19:00

Svalbard - cmentarzysko jurajskich gadów

Okres jury był niezwykle ważny dla rozwoju wielu gatunków zwierząt. Archeolodzy przebadali już wiele terytoriów, nadal istnieją jednak miejsca, które skrywają...
sobota, 27.08 23:10

Prawdziwa historia piłkarskich mistrzostw świata

Historia Międzynarodowej Federacji Piłki Nożnej - cienie i blaski powstania najpotężniejszej federacji sportowej na świecie.
  • TERAZ NA ANTENIE

    03:00 Ergaj - z Tatr w Góry Wysokie

    więcej
  • JUTRO POLECAMY

    więcej
  • TERAZ NA ANTENIE

    03:00 Ergaj - z Tatr w Góry Wysokie

    więcej
  • JUTRO POLECAMY

    więcej

WIDEO PLANETE+

środa, 24.08 10:45

Naturalnie Polska 2

Druga seria produkcji własnej Planete+, programu podróżniczo - przygodowego.
środa, 24.08 14:00

Niezwykłe podróże koleją

Naprawdę niezwykłe podróże pociągiem. Różne kraje, różne kultury, różne kontynenty. To nie tylko podróż, ale i przygoda.
środa, 24.08 16:00

Jak imigranci zostali miliarderami

Od zera do milionera, czyli jak kilku emigrantów z Niemiec stało się multimilionerami. Historia o tym, jak powstały najsłynniejsze dżinsy, fortepiany, ketchupy...

Reklama

Aktualności

TOTALNY KOSMOS W PLANETE+

Dowody na istnienie inteligentnego życia pozaziemskiego, informacje o kosmicznych burzach i oceanach na innych planetach oraz tajemnicza, ciemna energia wypełniająca wszechświat – wszystko to i jeszcze więcej widzowie kanału Planete+ zobaczą w tematycznym cyklu KOSMOS”. Nie jest to jedyny kosmiczny akcent w sierpniu. Stacja patronuje również tegorocznej „Nocy Spadających Gwiazd w Niebie Kopernika”.

piątek, 12 sierpnia 2016 r.

Sierpień pełen gwiazd w Planete+

W tym miesiącu będzie naprawdę gorąco! Przed nami długo wyczekiwana Olimpiada w Rio oraz Noc Spadających Gwiazd w Centrum Nauki Kopernik (12.08.16). Z tej okazji przygotowaliśmy dla Was dwa specjalne cykle tematyczne. Pierwszy z nich skupiony jest wokół Igrzysk Olimpijskich w Rio, drugi pozwoli przenieść się na chwilę w fascynujący świat kosmosu.
Tego nie możecie przegapić!

piątek, 5 sierpnia 2016 r.

Weterynaryjna przygoda

Kasia Kołodziejczyk, studentka weterynarii z Warszawy rozpoczęła już staż w Afryce. Kanał Planete+ objął patronatem jej wyjazd. Zobaczcie, jak wyglądały początki pobytu Kasi w Rezerwacie Dzikich Zwierząt w SHAMWARI.

piątek, 8 lipca 2016 r.

"LUDZIE MORZA" NA RADARZE PLANETE+. PREMIERA NOWEJ POLSKIEJ PRODUKCJI!

Praca w temperaturze poniżej -12 stopni Celsjusza, pływające na zamarzniętym morzu kry stanowiące niebezpieczeństwo dla statku i liczne kontrole Straży Granicznej – to tylko kilka utrudnień towarzyszących odpowiedzialnej pracy rybaków. Prawdziwe życie na kutrze można podejrzeć w znakomitej serii "Ludzie morza" – dokumentującej kulisy tego niełatwego zawodu – już 7 sierpnia w Planete+.

czwartek, 4 sierpnia 2016 r.

więcej